55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
TAMAMLAYICI FENOMENLER OLARAK HAYALET EL VE HAYALET YÜZ
HİLMİ UYSAL 1 MEHMET BERKE GÖZTEPE 1 ÖZLENEN ÖZKAN 2 ÖMER ÖZKAN 2

1- AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ NÖROLOJİ ANABİLİM DALI
2- AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PLASTİK CERRAHİ ANABİLİM DALI
 
Amaç:

Farklı nedenlere bağlı ekstremite kaybı ardından var olmayan dokuya ait duyu ve algının gözlenmesi hayalet doku olarak tanımlanmaktadır. Yüzde kaybedilen el ve kol dokusuna ait duysal algının gözlenmesi hayalet el olarak bilinmektedir ve kortikal duysal temsile ait plastik değişiklik nedeniyle olduğu konusunda fikir birliği bulunmaktadır. Yüz dokusunun kaybı ardından benzer bir fenomenin ise varlığı konusunda çok sınırlı araştırmalar yapılmıştır. Yüz lezyonu olan ve yüz dokusunun önemli bir kısmını çeşitli nedenlere bağlı olarak kaybetmiş hastalarda benzer duysal algı değişimlerinin varlığını araştırdık.

Gereç ve Yöntem:

Bu çalışmada yaş ortalaması 27,8 ±14,7 yıl olan ve farklı nedenlere bağlı olarak ağır düzeyde tam yüz lezyonuna sahip ikisi kadın altı hastada dokunma duyusu muayenesi ile elde ve parmaklarda yüze ait duysal algılamanın varlığı araştırılmıştır. Hastaların gözleri kapatılmış ve başparmaktan başlamak üzere sağ ve sola ayrı ayrı sıralı bir biçimde fırça ile duysal uyarım verilmiştir. Bu sırada hastalara vücutlarının başka bir bölgesine ait bir dokunma hissi olup olmadığı sorulmuştur. Hastaların muayene sırasında videosu çekilmiş ve muayenenin bitimine kadar sessiz bir ortamda hastanın tanımlaması beklenilmiştir.

Bulgular:

Hastaların el ve parmaklarının duyusal muayenesi sırasında olguların dördünde belirgin denilebilecek düzeyde yüzlerine dokunma hissi gibi algılar oluşmuş ve parmaklarında “yüz yamaları” diye tanımlayabileceğimiz alanlar tanımlanmıştır. Söz konusu duyu, uyarıcının bulunduğu yerden başka bir yerde yaşanan bir duygu olarak tanımlanan ve bir ekstremitenin veya bir organın duyusal innervasyonunun kaybı sonrası ortaya çıkan hayalet duyu ile ilgili olduğu kanısındayız.

Sonuç:

Hastaların el ve parmaklarında tanımladıkları bu duyusal fenomen, tam yüz lezyonuna sahip ve yüz nakli adayı olan hastalar için kortikal plastisitedeki değişiklikler hakkında, potansiyel olarak yeni bir bakış açısı yaratabilir. Ayrıca duysal homonkulustaki yerleşimi nedeniyle hayalet el fenomeni ile bağıntılı olduğu ve dolayısıyla bu iki fenomenin bir birini tamamlayan fenomenler olduğu kanısındayız.