55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
AMYOTROFİK LATERAL SKLEROZLU HASTALARIN UZUN DÖNEM SONUÇLARI
MEHTAP TURKAY 1 PERVİN ELİYEVA 2 MEHMET RIFKI AKTEKİN 1 HİLMİ UYSAL 2

1- AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI AD
2- AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ NÖROLOJİ ANABİLİM DALI
 
Amaç:

Bu çalışmada amaç, amyotrofik lateral sklerozlu (ALS) hastaların uzun dönem sonuçlarını değerlendirmek, yaşam analizi sonuçlarını sunmaktır.

Gereç ve Yöntem:

Araştırma kohort (izleme) tipte olup, 01. Ocak 2016 – 31 Aralık 2018 tarihleri arasında Antalya İli Merkez İlçelerinde yürütülmüştür. Muratpaşa, Konyaaltı, Döşemealtı, Kepez ve Aksu Merkez ilçe olarak alınmış ve bu ilçe sınırlarında oturan veya yaşayan, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi, Atatürk Devlet Hastanesi ve Eğitim Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniğine başvuran tüm ALS hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Ayrıca G12.2 ICD koduna sahip ALS/MNH tanısı almış ve Eczane arşivlerine göre Riluzole tedavisi alan tüm hastalar çalışmaya dâhil edilmiştir. Toplam 82 ALS/MNH tanısına sahip hasta bu araştırmanın katılımcılarıdır. Antalya Merkez İlçeleri içerisinde yer alan hastanelerde çalışan tüm nörologlara ulaşılarak, onlara kısa bir eğitim verilmiştir. Bu eğitim etkinliği içerisinde, onlardan Antalya ALS prevalansı ve insidansı çalışması başlıklı bir anket doldurması istenmiştir. Hekimlerin doldurduğu soru formları yardımıyla toplanan tüm hastalar, evlerinde ziyaret edilmiş ve 6 ayda bir kez eğitim hemşiresi tarafından izlenmiştir. Hasta tanımlama ve izleme formları yardımıyla tüm izlemler standardize edilmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkenleri; Yaş, cinsiyet, semptomların başlangıç yaşı, semptomların başlangıç zamanı ile tanı zamanı arasında geçen süre, doğum yeri özellikleri, revize EL-Escorial Kriteri, tutulum yeri, tanıyı koyan hekimin uzmanlık alanı ve aile öyküsüdür. Bağımlı değişkenleri ise; ALS tanısı almak, bulbar tutulum, ekstremite tutulumu ve sağ kalımdır. Veriler Statistical Package fort he SocialScience (SPSS) for Windows17.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sağ kalım analizleri ve prognoz göstergeleri için Cox Regresyon analizi yapılmıştır.

Bulgular:

İzleme alınan 82 ALS hastasının 48’i 2016, 18’i 2017 ve 16’sı 2018 yılı içerisinde kayıtlara alınmıştır. Hastaların 55’i (%67.9) erkek, 27’si (%32.1) kadındır. Yaş ortalamaları 61.51±13.05 olarak saptanmıştır. Hastaların revize El-Escorial kriterlerine göre dağılımı ise; 62’si (%75.6) kesin, 9’u (%11) muhtemel, 9’u (%11) olası ve 2’si (%2.4) olası laboratuvar destekli olarak değerlendirilmiştir. Hastaların 62’si (%75.6) ekstremite, 14’ü (%17.0) bulber, 4’ü (%4.9) boyun ve 2’si (%2.4) torasik tutuluma sahiptir. Hastaların 12’si izlem süresince kaybedilmiştir. Erkeklerin tanı alma yaş ortalaması 59.7±12.3 iken kadınların 54.7 ±17.1 olarak saptanmıştır. Semptomların başlamasından tanı konuncaya kadar geçen süre ortalama 19.15±27.27 aydır. Bu süre yaşayan hastalar için 18.18±26.72, ölen hastalar için 24.79±30.89, erkeklerde 17.41±22.88 ve kadınlarda 22.69± 34.77 aydır. Ölen 12 hastanın tanıdan sonra ortalama yaşama süresi 45,96±44,90 aydır. Spinal tutulum olan hastaların ortalama yaşama süresi 41.57± 41.48 iken, bulber tutulumu olan hastaların ortalama yaşama süresi 19.57 ±19.75 aydır. Yapılan cox regresyon analizi sonucunda spinal tutulumu olan hastaların yaşama olasılığı, tutulumu olmayanlara göre 4.23 (%95 GA 1.177-15.59) kat daha fazladır (p=0,027) .

Sonuç:

Sonuç olarak bu çalışmada spinal tutulumun olması iyi prognoz göstergesi olarak saptanmıştır. Kadın ve erkeklerde yaşama süre farklı olmakla birlikte bu çalışmada istatistiksel olarak anlamlılık saptanmamıştır.