55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
NÖRODEJENERATİF AFAZİDE ÜNLÜ YÜZLER VE İSİMLER ARASINDAKİ ASOSİASYON BOZUKLUĞUNUN GÖZ İZLEME YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ
MUSTAFA SEÇKİN 1

1- ACIBADEM TAKSİM HASTANESİ, NÖROLOJİ BÖLÜMÜ
 
Amaç:

Nörodejeneratif süreçler beynin dil alanlarını primer olarak etkilediğinde hastalar progresif afazi (PPA) kliniği ile prezente olurlar. PPA hastalarında yüz tanıma yetisi görece korunmuş olsa da isimler ve yüzler arasındaki asosiasyonda bozulmalar olabilir. Bu çalışmada yeni geliştirilen bir Türkçe Ünlü Yüzler Testi göz izleme paradigması ile entegre edilerek isimler ve yüzler arasındaki asosiasyon bozukluğunun bilişsel mekanizmalarının incelenmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem:

Semantik bozukluğu olmayan 11 PPA hastası ve  12 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Deneysel paradigmada 20 ünlü yüz ve 20 ünsüz yüzden oluşan toplam 40 resim kullanıldı. Katılımcılardan ünlü birine ait bir ismi (örn: Kemal Sunal) dokunmatik ekran üzerinde gördükten sonra ekranda yan yana beliren iki resimden o isme karşılık gelenin üzerine dokunmaları istendi. Deney boyunca bir ünlünün ismi ekranda iki kez belirdi ve toplam 40 denemenin yarısında ünlü (örn: Turgut Özal), diğer yarısında ise ünsüz yüzler çeldirici olarak kullanıldı. Deney sonrasında hastalara verilen ünlü yüzler testinde isimlendirme değerlendirildi ve katılımcılardan isimlendiremedikleri durumlarda ünlü yüzleri tanıdıklarına işaret eden ipuçları (örn: aktör, komedyen vb.) vermeleri istendi.   

Bulgular:

PPA hastaları sağlıklı kontrollere oranla testleri daha yavaş tamamlarken daha az sayıda doğru yanıt verdiler. Göz hareket analizinde sağlıklı kontrol grubunun PPA hastalarına oranla daha az sayıda fiksasyon yaparak hedef ile çeldirici arasındaki ayrımı yapabildiği gösterildi. Deney sonrasında verilen isimlendirme testinde ise PPA hastalarında yüz tanımanın isimlendirmeye oranla görece korunduğu gösterildi. 

Sonuç:

Bu çalışmada, göz hareket analizi bir bilişsel belirteç olarak kullanılarak PPA hastalarındaki isim ve ünlü yüz arasındaki asosiasyon bozukluğu gösterilmiştir. PPA hastalarında isimlendirme bozukluğuna rağmen yüz tanıma yetilerinin görece korunmuş olması bu hasta grubunun isimlerle yüzler arasındaki asosiasyonu güçlendirmeye yönelik bilişsel terapilerden yarar görebileceğini göstermektedir.