55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
İNME İLE İÇSEL STİGMATİZASYON VE RUHSAL SAĞLIK İLİŞKİSİ
EYLEM ÖZAYDIN GÖKSU 1

1- ANTALYA EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ, NÖROLOJİ KLİNİĞİ
 
Amaç:

Özürlülük sebebi olarak dünyada birinci sırada olan inme hastalarında yaşam kalitesinin bozulmasının temel sebebi bireyin hayatının fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutlarında ciddi defisitlere yol açmasından kaynaklanmaktadır. Damgalanma hissi hastanın tedaviye ulaşmasının önündeki önemli engellerden birisidir. Bu çalışma hafif sekel kalan ve kalmayan inme haslarında damgalanma hissini değerlendirilmeyi amaçlamıştır.

Gereç ve Yöntem:

Çalışmaya Antalya eğitim araştıma hastanesi inme polikliniğinde takipli en az 1 yıl önce inme geçiren toplam 89 hasta (19 kadın, 70 erkek) alındı. Hastalar modifiye rankin skoru (mRS) 0 ve 1 olan hastalar ve Çalışmaya gönüllü katılan, ölçekleri okuyup anlayabilecek derecede bir eğitim düzeyi olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların demografik özellikleri kayıt edildi. Stigmatizasyon ölçeği olarak Ritsher tarafından düzenlenen 29 maddeden oluşan ve hastaların yaşadıkları damgalanmayı içselleştirmelerini ölçen anket (İSÖ) verildi. (Yabancılaşma, kalıp yargıların onaylanması, algılanan ayrımcılık, sosyal geri çekilme, damgalamaya karşı direnç olmak üzere beş boyuttan oluşmaktadır). Eş zamanlı olarak hastalara David Goldberg tarafından düzenlenen Genel sağlık Anketi (GSA) verildi.

Bulgular:

Hastaların %78,7’si erkek, %41,6’sı ilokuldan mezun, %40,4’ünün şeker, %82’sinin yüksek tansiyon gibi ek bir hastalığı var iken, çalışmaya katılan hastaların %29,2’si GSA’dan ikinin üzerinde puan almıştır. mRS=1 ve mRS=0 grupları arasında yapılan analizlerde mRS=1 olan hastaların ölçekten aldıkları toplam puan beş alt grup içinde damgalamaya karşı direnç hariç tüm alt boyutlar istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksekti. GSA ile içsel stigma ölçek toplam puanı arasında ortalama değerlerin korelasyonu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktaydı (r=.435 p=0.01). Alt ölçeklerden sadece damgalanmaya karşı direnç alt boyutu GSA ile anlamlı bir ilişki gösterdi.

Sonuç:

GSA ile İSÖ toplam puanı arasında ortalama değerlerin korelasyonu açısından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktaydı. Bu sonuçlar içselleştirilmiş damgalanma ile genel sağlık ve ruhsal hastalıkların birbirine paralel eğilim gösterdiğine işaret etmektedir ve mental hastalıklardaki sonuçlarla uyumludur. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde, inme hastalarında yaşam kalitesinin ve sağlık algısındaki olumsuzlukların düzelebilmesi için içselleştirilmiş damgalanmanın düzeltilmesine yönelik stratejilerin etkili olabileceği düşünülebilir