55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
MS HASTALARINDA KOGNİTİF REHABİLİTASYON SONRASINDA PERİFERİK KAN İMMÜNFENOTİPLERİ VE GEN EKSPRESYONLARINDAKİ DEĞİŞİMLERİN İNCELENMESİ
ECE AKBAYIR 1 ELİF ŞANLI 1 MELİS ŞEN 1 ERDİL ARSOY 2 RECAİ TÜRKOĞLU 2 VUSLAT YILMAZ 1 ERDEM TÜZÜN 1

1- SİNİRBİLİM ANABİLİM DALI, AZİZ SANCAR DENEYSEL TIP ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ, İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL, TÜRKİYE
2- NÖROLOJİ KİLİNİĞİ, HAYDARPAŞA NUMUNE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, İSTANBUL, TÜRKİYE
 
Amaç:

Multiple Skleroz (MS), merkezi sinir sistemde meydana gelen nörodejeneratif ve otoimmün bir hastalıktır. Olguların önemli kısmında kognitif yıkımın gerçekleştiği bilinmektedir. Özel yazılımlarla yapılan nörokognitif rehabilitasyon çalışmalarının bellek işlevlerinde düzelme sağladığı ve biyolojik mediyatörlerin düzeyini değiştirdiği bilinmektedir. MS immünopatogenezine katkısı bilinen B lenfositlerinin nörokognitif süreçlerdeki etkisi ise iyi bilinmemektedir. Çalışmamızda, RRMS hastalarında nörokognitif rehabilitasyonun periferik kan immünfenotiplerine ve ilişki gen ekspresyonlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:

Altı ay süresince nörokognitif rehabilitasyona tabi tutulan 45 MS hastası ve 28 sağlıklı birey çalışmamıza dahil edildi ve geniş bir nöropsikolojik test paneli uygulandı. Periferik kan mononükleer hücreleri izole edildi ve floresan işaretli antikorlar kullanılarak akım sitometrisi yöntemi ile immünfenotiplemeleri yapıldı. Gen ekspresyon analizleri RT-PCR ile gerçekleştirildi.

Bulgular:

Hastaların tüm bilişsel ve motor fonksiyonlarının sağlıklılara göre düşük olduğu ve rehabilitasyon sonrasında sadece yürütücü işlevlerde belirgin düzelme olduğu belirlendi. Düzenleyici B hücresi (Breg) alt grubunun rehabilitasyon sonrası sağlıklı gruba göre arttığı (p<0.05) bulundu. TGFB ve ATP1B3 (p=0.02 ve p=0.04) gen ekspresyonlarının da rehabilitasyon sonrasında anlamlı olarak arttığı belirlendi. Ancak B hücresi alt gruplarının yüzdeleri ve nöropsikolojik test skorlarıyla gen ekspresyon düzeyleri arasında korelasyon belirlenmedi.

Sonuç:

Bulgular kognitif rehabilitasyon gibi biyolojik temellere dayanmayan tedavi yöntemlerinin de moleküler ve hücresel etkileri olabileceğini göstermektedir. Bu durum kognitif rehabilitasyonun inflamasyonda ve klinik progresyonda gerilemeye yol açabileceği yönündeki görüşleri desteklemektedir. Analizlerde anlamlı değişiklik gösteren parametrelerin B hücre işlevleri ile ilişkili olması bu hücrenin MS olgularındaki kognitif yıkıma olan etkisini göstermektedir.