55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
ACTH BAĞIMLI VE BAĞIMSIZ CUSHİNG SENDROMU HASTALARINDA HİPERKORTİZOLEMİNİN UYKU EEG DALGALARININ FREKANS VE GENLİĞİ ÜZERİNE ETKİLERİ: SPEKTRAL ANALİZ ÇALIŞMASI
DUYGU KURT GÖK 1 SEVDA İSMAİLOĞULLARI 1 RAMAZAN ALDEMİR 2 MAHMUT TOKMAKÇI 3

1- ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ NÖROLOJİ ANABİLİM DALI
2- ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, KAYSERİ MESLEK YÜKSEKOKULU, BİYOMEDİKAL CİHAZ TEKNOLOJİSİ PROGRAMI
3- ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ
 
Amaç:

Hipotalamo-hipofizer-adrenal aks hormonları olan CRH, ACTH ve kortizolün uyku EEG’si üzerine etkileri uzun yıllardır bilinmektedir. CRH ve ACTH ekzojen olarak verildiklerinde uyanıklığı artırmakta, uykuyu yüzeyelleştirmekte ve yavaş dalga uykusunu (SWS) azaltmaktadır. Hiperkortizolemi de SWS’de azalma yapmakta, fakat kortizolün akut uygulanması muhtemelen CRH üzerine negatif feed back etki yaratmakta ve böylece SWS’i artırıcı etki gösterebilmektedir. Kortikosteroidler ve ACTH, infantil spazmlar başta olmak üzere epileptik sendromlarda 1950’li yıllardan beri kullanılmaktadır, fakat antiepileptik mekanizmaları tam olarak bilinmemektedir. ACTH’nın internal inhibisyonu fasilite ettiği ve bunu bazal önbeynin desendan inhibitör yolakları üzerinden yaptığı öne sürülmektedir. Bu konuda yapılan bir çalışmada ACTH enjeksiyonu sonrası uyaran indüklü senkronize EEG cevaplarında supresyona neden olduğu ve bu etkinin en az 2 gün sürdüğü görülmüştür. Endojen Cushing sendromu ACTH bağımlı ve bağımsız olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu hastalarda uykunun yüzeyelleştiği ve SWS uykusunun azaldığı bilinmektedir. Kronik hiperkortizoleminin uyku EEG’si üzerine etkilerini spektral analiz ile çalışan bir çalışmaya literatürde rastlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı; ACTH bağımlı ve bağımsız Cushing Sendromu (CS) hastalarında hiperkortizoleminin uyku EEG dalgalarının frekans ve genliği üzerine etkilerini spektral analiz ile çalışmaktır.

Gereç ve Yöntem:

15 ACTH bağımlı, 19 ACTH bağımsız 34 CS hastası ve 12 yaş cinsiyet uyumlu kontrol çalışmaya alındı. Hasta ve kontrol gruplarına bir gece polisomnografi yapıldı. Gece 24:00 ve sabah 08:00 kortizolleri çalışıldı. İlk ve son NREM sikluslarının evre N1, N2, N3’te frontal, santral ve oksipital kanallardaki beta, alfa, teta, delta ve SWS dalgalarının frekans ve amplitüdleri spektral analiz programı ile ölçüldü.

Bulgular:

İlk ve son NREM sikluslarının evre N1, N2, N3’te frontal, santral kanallarında delta ve SWS dalgalarının frekansları kontrollerden daha yavaş ve amplitüdleri daha yüksek bulundu (p<0.05). ACTH bağımlı ve bağımsız olanlar arasında fark bulunmadı.

Sonuç:

Kortizol NREM uykunun delta ve SWS dalgaları ile ilişkili bulunmuş, bu dalgaları daha yavaş ve yüksek amplitüdlü hale getirmiştir. Antiepileptik özellikleri bu mekanizma ile açıklanabilir. Bu durum ACTH’dan ziyade kortizolün direkt etkisi gibi görünmektedir.