55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
ÇAY YOKSUNLUK BAŞ AĞRISI VAR MI?
YASİR YILMAZ ZEHRA YAVUZ 1 ZERİN APAYDIN 1

1- ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ NÖROLOJİ ANABİLİM DALI
 
Amaç:

Dünya üzerinde sudan sonra en çok tüketilen içecek olan çay, Türk toplumunda gündelik yaşamın bir parçasıdır. Düzenli çay tüketen insanlarda çay içilmediğinde baş ağrısı (BA) olduğuna dair genel bir kanı vardır. Kafein çekilme BA, iyi bilinen bir BA sendromudur. Bu çalışmada, düzenli çay tüketen insanlarda, çay içmediklerinde, kahve çekilme BA benzeri bir sendromun ortaya çıkıp çıkmadığını araştırdık.

Gereç ve Yöntem:

Elli üç yetişkin gönüllüye yaş, cinsiyet, BA öyküsü, çay tüketim miktarı, çay içilmediğinde BA olup olmadığı, varsa BA’nın ne zaman başladığı, karakteri, yeniden çay içmekle geçmesine dair sorular içeren bir anket uygulandı. Çalışmamamızda Juliano ve arkadaşlarının kafein çekilmesi ile ilgili anketinden yararlandık.

Bulgular:

Katılan 53 kişinin %50’si kadın ve yaş ortalaması 37,64’tü. Olguların %73,6’sı düzenli çay tüketiyordu. Günlük ortalama tüketim 5,91 çay bardağıydı. 10 (%19 ) kişi çay içmediği için başının ağrıdığını, 8 (%15) kişi çay içince baş ağrılarının geçtiğini belirtti. BA 6 kişide sıkıştırıcı, 4 kişide zonklayıcıydı. Çay içilmediğinde ortalama 937,92 dakika (16 saat) içerisinde BA başlıyor, ağrı ortalama 352,5 dakika (6 saat) sürüyor, çay içildiğinde de 48,75 dakika içerisinde geçiyordu. Çay içmemekle BA olan grupta günlük ortalama çay tüketim miktarı 9,20 çay bardağı, BA olmayan grubun günlük ortalama çay tüketim miktarı 5,14 idi (p=0,021, Mann-Whitney-U).

Sonuç:

Bir kupa çay ortalama 27 mg kafein içermektedir. Bizim çalışmamızda çay içmemekle BA tarifleyen grubun ortalama çay tüketimi günlük 9,20 çay bardağı (920 ml). Bu, 105 mg kafein içeriğine denk gelmektedir. Kafein yoksunluk baş ağrısı, ICHD-3’e göre en az 2 hafta boyunca günde en az 200 mg kafeinin kullanılması sonrası kafein alınmaması ile oluşan BA olarak tanımlanmıştır. Çay yoksunluğu, çayın içindeki kafein yoksunluğundan bağımsız BA yapabilmektedir.