55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
50 YAŞ VE ÜZERİ ÖRNEKLEMDE İŞİTSEL OLAYA İLİŞKİN P300 BİLEŞENİ NORMATİF VERİLERİ
DENİZ YERLİKAYA 1 YAĞMUR ÖZBEK 1 İLAYDA KIYI 1 DUYGU HÜNERLİ 1 EZGİ FİDE 1 GÖRSEV G. YENER 2

1- DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SİNİRBİLİMLER ANABİLİM DALI, İZMİR.
2- DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI, İZMİR.
 
Özet:

Amaç: Bu çalışmada, 50 yaş ve üzeri örneklemde işitsel P300 potansiyeli norm değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 50 yaş ve üzeri 143 sağlıklı gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Olaya ilişkin P300 potansiyelinin ortaya çıkarılması amacıyla seyrek uyaran paradigması kullanılmıştır. Paradigmada, işitsel uyaran 80 dB şiddetinde olup, 40/120 oranında uygulanan hedef uyaran için tonu 1600 Hz, standart uyaran içinse 1500 Hz’dir. Tüm verilerde Independent Component Analysis (ICA) yöntemiyle göz hareketleri düzeltmesi yapılmıştır. Kas artefaktı ve diğer gürültü içeren epoklar otomatik olarak temizlenmiştir. Uyaran öncesi 200 ve uyaran sonrası 800 ms’lik epokların ortalaması alınarak ortalama P300 genlik değerleri (250-550 ms) Fz, Cz, Pz elektrot yerleşimlerinden otomatik olarak ölçülmüştür. Yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenlerinin ortalama P300 genlik değerleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Sonuç: Çoklu doğrusal regresyon analizinde tüm elektrot yerleşimlerinde yalnızca cinsiyet değişkeninin modele anlamlı katkısı saptanmıştır. Cinsiyet değişkeni Fz, Cz ve Pz elektrot yerleşimlerinde varyansın sırasıyla %5.3, %4.2 ve %4.3’ünü açıklamaktadır. ANOVA analizlerinde modele Cinsiyet (2 Düzey: Erkek ve Kadın) ve Yaş (3 Düzey: 50-59 yaş, 60-69 yaş ve 70 yaş ve üzeri) değişkenleri dahil edilmiştir. Fz [F(1,137)=6.396, p=0.013], Cz [F(1,137)=4.683, p=0.032] ve Pz [F(1,137)=6.144, p=0.014] elektrot yerleşimlerinden ölçülen ortalama P300 genlik değerleri üzerinde Cinsiyet ana etkisi saptanmıştır. İleri analizlerde, kadınların ortalama P300 genlik değerlerinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yorum: 50 yaş ve üzeri sağlıklı örneklemin işitsel P300 bileşenine ait norm değerleri, nörolojik ve psikiyatrik alanlar başta olmak üzere bilişsel işlevler ile ilişkili gelecek çalışmalarda kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Önerilen yöntemin tümüyle objektif bir değerlendirme olması ve P300 bileşeninin yaş ve eğitim değişkenlerinden etkilenmemesinin, öznel değerlendirmeye bağlı farklılıkların önüne geçebileceği düşünülmektedir. *Bu iki yazar çalışmaya eşit düzeyde katkıda bulunmuşlardır.