55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
ERKEN BAŞLANGIÇLI VE İDİYOPATİK PARKİNSON HASTALARINDA GBA GEN MUTASYONLARININ ARAŞTIRILMASI
ÖZLEM ANLAŞ 1 GÖKSEMİN DEMİR 2 GÜLSEREN BAĞCI 3

1- ADANA ŞEHİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, GENETİK TANI MERKEZİ
2- PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI
3- PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ, TIBBİ GENETİK ANABİLİM DALI
 
Amaç:

Parkinson hastalığı (PH), nörodejeneratif bir hastalıktır. Hastalığın etiyolojisinde çeşitli çevresel ve genetik faktörler rol oynamaktadır. SCNA, LRRK2 ve PARK genleri PH’dan sorumlu tutulan genlerdir. Yapılan çalışmalarla GBA geni ve PH arasında ilişki saptanmıştır. Bu çalışmada erken başlangıçlı ve idiyopatik Parkinson hastalarında GBA mutasyonlarının araştırılması ve klinik bulgularının karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:

Çalışmamızda 33 genç ve 38 idiyopatik toplam 71 Parkinson hastası ve 116 sağlıklı kontrolde GBA genindeki en sık 11 mutasyon analiz edildi. Hastalara, hastalığın motor bulgularını değerlendirmeye yönelik UPDRS (Birleştirilmiş Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği), non-motor bulguları değerlendirmeye yönelik non-motor anketi, kognitif muayene için MMSE (Mini Mental Muayene Testi) ve ACE-R (Addenbrook Kognitif Muayene Ölçeği) kognitif muayene testleri, duygu-durum değerlendirmesi için Hamilton depresyon ölçeği uygulandı.

Bulgular:

Analiz sonucunda 11 (%15,5) hasta ve 3 (%2,6) kontrolde mutasyon tespit edildi (p=0,001). 10 hasta ve 3 kontrolde R496H mutasyonu saptanırken 1 hastada L444P mutasyonu saptandı. Mutasyon saptanan hastaların lökosit GBA ekspresyonu kontrollere göre düşük bulundu (p=0,04). MMSE ve ACE-R testine göre %6,9 hastada kognitif bozukluk saptandı. MMSE testine göre normal saptanırken, ACE-R testine göre kognitif bozukluk olarak değerlendirilen hastaların oranı %77,6’dır.

Sonuç:

Çalışmamızda GBA gen mutasyon taşıyıcılığı hasta grubunda (%15,5) sağlıklı kontrol grubuna (%2,6) göre anlamlı oranda fazla bulunmuştur (p=0,001). Erken başlangıçlı ve idiyopatik Parkinson hastaları arasında GBA mutasyon oranları açısından anlamlı fark saptanmamıştır. MMSE testi kognitif bozukluğu saptamada ACE-R testine göre yetersiz kalmaktadır (p=0,000). Hastalara uyguladığımız UPDRS ölçeği, Hamilton ölçeği ve non-motor anketi sonucunda, mutasyon saptanan ve saptanmayan hastalar arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Bu çalışma, PH ve GBA geni arasındaki ilişkiyi açıklamaya yönelik ülkemizde yapılan ilk çalışmadır.