55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
SQTM1 (SEQUESTOSOME-1) GEN MUTASYONUNA BAĞLI OTOZOMAL RESESİF ATAKSİ OLGUSU
ECE GÖK DURSUN 1 BÜLENT ELİBOL 1 ESEN SAKA TOPÇUOĞLU 1

1- HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ , NÖROLOJİ ANA BİLİM DALI , ANKARA , TÜRKİYE
 
Olgu:

GİRİŞ: SQSTM1 geni kromozom 5q35de bulunan, NFKB1(164011) sinyalizasyonu,apopitoz, transkripsiyon düzenlenmesi,ubiquitin aracılı otofajiyi içeren çeşitli biyolojik prosesleri düzenleyen bir iskelet proteinini kodlar.Protein agregatlarının ubiquitin aracılı otofajik degredasyonu hücre sağ kalımı için önemli bir prosestir. SQSTM1 gen mutasyonu otozomal dominant kalıtımla frontotemporal demans/ALS, distal myopati ve Paget hastalığı fenotiplerinde,otozomal resesif kalıtımla ise çocukluk başlangıçlı ataksi ile giden nörodejenerasyon,distoni ve bakış paralizisi fenotipinde ortaya çıkabilmektedir. OLGU:22 yaş kadın hasta,10-11 yaşlarında başlayan yürümede dengesizlik, konuşmada ve ince el becerilerinde bozulma,boyunda ve ağızda istemsiz kasılma ve çift görme şikayetleri nedeniyle kliniğimize başvurdu.Daha önce farklı merkezlerde metabolik ve nörodejeneratif hastalıklar yönünden araştırılan hastanın öyküsünden, okul yıllarına kadar gelişiminin yaşıtlarına benzer olduğu, ilkokul yıllarından sonra okul başarısında düşme başladığı ve lise yıllarından sonra fiziksel gelişiminin geri kalmaya başladığı öğrenildi.Anne babası hala dayı çocukları olan hastanın,diğer 3 kardeşi sağ sağlıklı idi. Nörolojik muayenesinde; bilateral dışa bakışta nistagmus, vertikal bakışta kısıtlılık ve konverjans spazmı mevcuttu. Gövde ve ekstremite ataksisi vardı.Beyin MR incelemesinde serebellar atrofisi yoktu ve normal sınırlardaydı.Hastada otozomal resesif ataksiler açısından genetik inceleme yapıldı. Tüm ekzom dizinleme analizinde SQSTM1 geninde homozigot mutasyon tespit edildi. Anne ve babasından gönderilen örneklerde aynı genin heterozigot mutant olduğu saptandı. TARTIŞMA:SQSTM1 mutasyonuna bağlı ataksi nadir görülen otozomal resesif ataksilerdendir. Bu zamana kadar literatürde 20 olgu bildirilmiştir.Olguların hepsinde ataksi, çoğunda distoni,göz hareketleri bozukluğu ve kognitif bozukluklar vardır.Yine otonomik disfonksiyon, REM uykusu davranış bozukluğu,huzursuz bacaklar sendromu bazı olgularda bildirilmiştir. Bildirilen olguların hiçbirinde belirgin serebellar atrofi yoktur.Burada özetlenen fenotipik özelliklerin varlığı ve kranial MR normal olması durumunda SQSTM1 mutasyonuna bağlı serebellar ataksi ayırıcı tanıda düşünülmelidir.