55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
ANTALYA İL MERKEZİNDE ALS İNSİDANS VE PREVALANSI
HİLMİ UYSAL 1 PARVİN TAGHİYEVA 1 MEHTAP TÜRKAY 2 MEHMET RIFKI AKTEKİN 2

1- AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ NÖROLOJİ ANABİLİM DALI
2- AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI
 
Amaç:

Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS)’nin epidemiyolojik özellikleri, son 30 yılda klinik ALS kavrayışındaki değişiklikler ve motor nöron hastalıklarının yeni sınıflandırma sistemindeki son öneriler nedeniyle hızlı bir gelişim göstermiştir. Klinikte bu değişikliklerin çoğu öncelikle Avrupa’da son 20 yılda yapılan nüfus bazlı ALS çalışmaları sonucunda belirlenmiştir. Tüm bilgiler, ALS riskinin farklı ülke ve etnik gruplarda farklı olduğunu kanıtlamaktadır. EURALS (Avrupa Kayıt Konsorsiyumu) tarafından tüm Avrupada 24 milyon insanı kapsayan genel popülasyona göre yıllık 100.000 kişide hesaplanan insidans 2.2 bulunmuştur (ALS olgu sayısı 1028). Bunun yanısıra başka popülasyon bazlı çalışmalarda, örneğin Doğu Asya’da yıllık 100.000 kişide 0.89 ve Güney Asyada yıllık 100.000 kişide 0.79 olmak üzere daha düşük insidans hızlarıyla karşılaşmaktayız. Afrikanın, Latin Amerikanın ve Asyanın büyük kısmında her hangi bir popülasyon bazlı çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin nüfus açısından büyük illerinden olan Antalya’da 2 yıllık zaman süresinde (31.12.2016-31.12.2018) ALS’ nin insidansı ve prevalansını hesaplanmaktır.

Gereç ve Yöntem:

alışmaya Antalya’nın 5 merkez (Muratpaşa, Konyaaltı, Kepez, Döşemealtı, Aksu) ilçesinde yaşayan hastalar alındı. Yaklaşık 10 yıldır Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Nöromüsküler Hastalıklar Polikliniğinde takip edilen hastaların yanı sıra, araştırma bölgesindeki tüm hastane ve nöroloji merkezlerinden, doktor kayıtlarına dayanacak şekilde olgular toplandı. Kayıtlı her hasta belirtilen adreste en az bir kez, çoğunda ise iki kez ziyaret edildi ve yeniden tanı kriterlerine göre değerlendirildi. Tanı değişikliği olan olgular çalışma dışına çıkarıldı. Şüpheli olgulara ikinci kez ziyaret yapıldı. Tanısı El Escorial Kriterlerine göre konulan her hasta için demografik ve klinik bilgiler toplandı.

Bulgular:

Toplam olarak 82 hasta çalışmaya alındı. Bunlardan 55’ i (67.9%) erkek, 27’ si (32.1%) kadındı. Erkek kadın oranı 2.03 olarak bulundu. Ortalama tanı yaşı 61.5± 13.5 idi. Revize El Escorial Kriterine göre hastaların %75,6’ sı kesin ALS, %11.0’ ı olası ALS, %11.0’ı muhtemel ALS ve % 2.4’ü olası laboratuvar destekli ALS idi. 14 olgu bulber (%17,1), 68 olgu (%82,9) spinal başlangıçlıydı. Tanıya kadar geçen zaman süresi 19.2±27.3 aydı. Çalışmanın sonunda hastaların 70’i yaşıyordu. 2017 yılı için 100.000 kişiye göre hesaplanmış insidans hızı 1.4, 2018 yılı için 1.24 bulunmuştur. İki yıllık süre prevalansı 6.37 olarak hesaplanmıştır.

Sonuç:

Bu çalışma Türkiye’de Antalya İli’nde ALS’ nin klinik ve epidemiyolojik özelliklerini inceleyen ilk çalışmadır. Antalya bölgesinde ALS insidansı ve prevalansı Avrupa ülkeleri ile kıyaslanabilir. Erkek kadın oranının daha yüksek olması dikkati çekmektedir. Prevalans Trakya bölgesindeki çalışmaya göre düşük bulunmuştur. Antalya’daki insidansın Avrupa’daki sıklık ile Asya’daki sıklık arasında bir değerde olması ise hastalığın coğrafi geçiş bölgesi özelliğini desteklemektedir.