55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
ALZHEİMER HASTALIĞI BELİRTEÇLERİNİN ZAMANSAL DEĞİŞİMİ
ŞEVKİ ŞAHİN 1 NİLGÜN ÇINAR 1 FÜSUN ÇITAK-ER 3 BARIŞ TOPÇULAR 2 MİRUNA FLORENTİNA ATEŞ 1 SİBEL KARŞIDAĞ 1

1- MALTEPE ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, NÖROLOJİ A.D.
2- DEMİROĞLU BİLİM ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, NÖROLOJİ A.D.
3- İSTANBUL OKAN ÜNİVERSİTESİ, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ A.D.
 
Amaç:

Alzheimer Hastalığı (AH)’nda, klinik semptomlar ortaya çıkmadan tanı konulabilmesi, ileride bulunacak tedaviler açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle ‘Alzheimers Disease Neuroimaging Initiative’ (ADNI)’ye kayıtlı sağlıklı yaşlıların verileri, AH gelişip gelişmeme durumuna göre karşılaştırılarak farkların ortaya konulması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:

ADNI‘ye kayıtlı bilişsel açıdan normal, en az bir yıllık takibi olan, Apolipoprotein-E (APOE) ε4 taşıyıcılığı değerlendirilmiş, amiloid beta (Aβ), fosforile tau (PTau) düzeyleri kayıt altına alınmış, hipokampüs ve entorinal korteks hacmi ölçülmüş, 75 yaş üstü bireyler dâhil edilmiştir.

Bulgular:

Toplam 170 olgunun yaş ortalaması 75±4 yıl, kadın/erkek oranı %42/57’dir. Ortalama takip süresi 55±39 ay (minimum-maksimum: 12-120 ay)’dır. Toplam takip süresinde olguların %23,5’inde, ortalama 37±26 ay içerisinde AH gelişmiştir. AH gelişenlerin ilk başvurularında değerlendirilen APOE-ε4 taşıyıcılığı oranı %45, gelişmeyenlerin ise %22 olarak bulunmuş olup, fark istatiksel olarak anlamlıdır. AH gelişenlerde hipokampüs ile entorinal korteks hacmindeki azalma ve PTau’daki yükselme 6. aydan itibaren istatiksel anlamlılığa yansımıştır. Aβ’daki düşme ise AH gelişenlerde ancak 24. aydan itibaren istatiksel anlamlılığa yansımıştır.

Sonuç:

Sonuçlarımız, APOE-ε4 taşıyıcılığının, henüz bilişsel olarak sağlıklı iken bile, AH gelişimi riskinin belirlenmesinde önemli yeri olduğu bilgisini onaylamıştır. Serebral hacim değerlendirmeleri ve PTau artışı ise hastalığın erken dönemlerinde ayırıcı tanıya ciddi oranda katkıda bulunmaktadır. Çalışmamızda, Aβ düşüklüğünün daha geç dönemde anlamlı bulunması, bazı çalışmalarda öne sürülen, Aβ birikiminin patolojik sürecin sebebi değil sonucu olduğu bilgisine işaret etmektedir. Daha çok belirteç içeren ileri çalışmalar gereklidir.