55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
ON YILIN ÜZERİNDE MULTİPL SKLEROZ HASTALIĞI OLAN HASTALARDA KLİNİK ÖZÜRLÜLÜK ÜZERİNE ETKİLİ FAKTÖRLER
NURİ ONAT DEMİRCİ 1 MELİH TÜTÜNCÜ 2 UĞUR UYGUNOĞLU 2 SABAHATTİN SAİP 2 AKSEL SİVA 2

1- VKV AMERİKAN HASTANESİ
2- İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ
 
Amaç:

Bu retrospektif çalışmada, on yılın üzerinde Multipl Skleroz tanısı ile izlenmekte olan hastalarda klinik özürlülük üzerine etkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı, Klinik Nöroimmunoloji ve Demiyelinizan hastalıklar polikliniğinde takipli McDonald 2017 kriterlerini karşılayan 8000 hastadan, 10 yılın üzerinde hastalık süresi olan hastalar belirlendikten sonra istatistiksel güç analizi ile rastgele seçilen 219 hasta bu çalışmaya dahil edilmiştir. Ana sonuç ölçütleri, literatürle uyumlu olarak, EDSS 3 (ambulasyon açısından kritik eşik) ve EDSS 6 (destek ihtiyacı) olarak belirlenmiştir. Klinik izole sendrom hastaları ve dosya bilgileri yetersiz olan hastalar dışlanmıştır. Demografik veriler, başlangıç semptomları, laboratuvar bulguları, EDSS skorları ile tedavi bilgileri standart bir forma girilmiştir. EDSS 3 ve 6ya ulaşmayı etkileyen faktörler değerlendirilmiştir. Veriler IBM SPSS statistics v21.0 programı ile analiz edilmiştir.

Bulgular:

Takip süreci boyunca 134 hasta (%61.2) EDSS 3e, 74 hasta (%33.8) EDSS 6ya ulaşmıştır. EDSS 3 ve 6ya ulaşma ortalama süreleri sırasıyla 23.2±1.4 yıl (%95 CI 20.6-25.9) ve 37.4±1.3 yıl (%95 CI 32.2-37.3) olarak bulunmuştur. Çok değişkenli analizde, EDSS 3e ulaşma süresini etkileyen bağımsız faktörler PPMS (HR: 2.2, 95%CI 1.1-4.6, p<0.036), çalışma süresi sonunda EDSS 6ya ulaşmış olmak (HR: 2.8, 95%CI 1.6-4.8, p<0.001), ileri yaşta hastalık başlangıç yaşı (hastalık başlangıç yaşı > median yaş)(Median 28.3 yıl ± 9.6)(HR: 1.6, 95%CI 1.1-2.6, p<0.027) olarak saptanmıştır. EDSS 6ya hızlı gidişi gösteren faktörler ise PPMS (HR: 49.2, 95%CI 10.1-240.2, p<0.001) ve SPMS (HR: 24.4, 95%CI 5.4-108.7, p<0.001), paraparezi varlığı (HR: 3.0, 95%CI 1.1-8.1, p=0.032), ataksi varlığı (HR: 4.0, 95%CI 1.2-12.8, p=0.020) olarak saptanmıştır. Hastalık başlangıcında yürüyüş bozukluğu olması (HR: 0.3, 95%CI 0.1-0.8, p=0.021) ve ilk semptomdan tanıya kadar geçen sürenin uzun olması (HR: 0.4, 95%CI 0.2-0.9, p=0.020) EDSS 6ya ulaşmaksızın sağ kalım için anlamlı bulunmuştur.

Sonuç:

Hastalık tipi, hastalık başlangıç yaşı ve başlangıç bulgularının, hastalık progresyonunu ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Elde edilen bulgular, hastalık süresinden bağımsız olarak hastanın kronolojik yaşının progresyon açısından daha anlamlı olduğunu düşündürmektedir. Sonuç olarak hastalık başlangıcındaki bulgular potansiyel olarak, kötü prognostik faktörleri tanımlayıp, erken evrede agresif tedavi adayı olan hastaları belirlemede rolü olabilir.