55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
MS HASTALARINDA DÜŞMENİN DEĞERLENDİRİLMESİ, DÜŞME RİSK FAKTÖRLERİNİN BELİRLENMESİ VE KOGNİSYON İLE İLİŞKİSİNİN ARAŞTIRILMASI
YAPRAK ÖZÜM ÜNSAL 1 MUHTEŞEM GEDİZLİOĞLU 1 ASLI KÖŞKDERELİOĞLU 1

1- SBÜ İZMİR BOZYAKA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, NÖROLOJİ KLİNİĞİ
 
Amaç:

Düşme ve yürüyüş bozukluğu Multiple Skleroz(MS) hastalarında yaşam kalitesini etkileyen ciddi problemlerdir. Ayrıca oldukça sık görülen kognitif işlev bozuklukları, fiziksel özürden bağımsız olarak düşme üzerinde etkilidir. Çalışmanın amacı; MS hastalarında düşme oranını belirlemek, dizabilite düzeyi, düşme risk faktörleri ve kognitif disfonksiyon ile ilişkisini ortaya koymaktır.

Gereç ve Yöntem:

Kesin relapsing remitting MS tanısı olan 112 MS hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 35,7±12,1 idi. Mobilize olabilme, yürüyüş hızı, üst ekstremite işlevleri, denge ve düşme korkuları dual-task-Timed-Up-and-Go(TUG), Timed-25-Foot-Walk, Nine-Hole-Peg-test(9HPT), Berg Balance Scale(BBS) and Falls Efficacy Scale(FES) testleri ile değerlendirildi. Bilişsel işlevleri, yorgunluk düzeyleri ve yaşam kaliteleri symbol digit modalities test (SDMT), Montreal Cognitive Assessment(MoCA), Fatigue Severity Scale(FSS) and MS Quality Of Life(MSQoL) test ile ölçüldü. Hastalar, ‘düşen’ ve ‘düşmeyen’ olarak ayrıldı. Düşme ile denge, kognisyon, yorgunluk, yaşam kalitesi arasındaki ilişki incelendi.

Bulgular:

Otuz altı hasta son 6 ay içerisinde en az 1 kez düşmüştü. Düşen hastalar daha ileri yaş (41.3 ± 9.7 vs 37.2 ± 10.1 yıl) ve daha kısa eğitim süresine sahipti (10.5±4.4 vs 12.7±4.0 yıl). Düşen hastaların SDMT skorları düşmeyenlere göre düşük(31.08±12.15 vs 39.43±12.41) ve dizabilite skorları daha yüksekti(EDSS: 2.9 ± 1.2 vs 1.6 ± 1.1). Düşen hastaların FES, TUG ve FSS testlerinde performansları daha düşüktü. Yaşam kalitesi ve yorgunluk (MUSIQoL ve FSS), mobilite ve düşme korkusu (FES ve TUG) arasında negatif korelasyon saptandı(r=-0,606, p<0.001, r=-0.716, p<0.001). SDMT puanları denge ve yürüme performansıyla negatif korelasyon gösterdi(r=0.367, p=0.028).

Sonuç:

İleri yaş, düşük eğitim seviyesi ve düşük kognitif düzeyin yürüyüşe negatif etkisi olduğu saptandı. Düşen hastalar arasında, SDMT puanı ve MoCA puanı düşük olanlarda düşmenin daha sık olduğu görüldü. Sonuç olarak, kognitif etkilenmesi olan hastalar düşme riski açısından yakından izlenmelidir. Düşme ve kognitif hasarın karakteristiklerini anlamak MS hastalarının yönetimine katkıda bulunabilir.