55. Ulusal Nöroloji Kongresi

NOROKONGRE 2019


 
MULTİPL SKLEROZ POLİKLİNİĞİNDE TAKİP EDİLEN HASTALARDA YAŞAM KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
ESİN AYŞE ÖZBEK 1 GENCER GENÇ 1 NAZAN KONAKÇI 1 ÜLGEN YALAN TEKAN 1 SERPİL BULUT 1

1- ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ, NÖROLOJİ KLİNİĞİ, İSTANBUL
 
Özet:

Amaç: Multipl skleroz (MS) hastalarında yaşam kalitesini etkileyen klinik durumları ortaya koymak Gereç ve Yöntem: MS polikliniğinde takip edilen 66 hastanın klinik özellikleri ve yaşam kaliteleri (Multiple Sclerosis Quality of Life-54 - MSQoL-54) retrospektif olarak incelendi. Hastalar özürlülük açısından EDSS skorları ≥3 ve <3 olmak üzere ikiye ayrıldı. Hastaların yaşam kaliteleri klinik tiplere ve özürlülüklere göre değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 39,59±9,85, ortalama hastalık süresi 6,30 yıl idi. Hastaların %1,5’i Radyolojik İzole Sendrom (RİS) (n=1), %10,6’i Klinik İzole Sendrom (KİS) (n=7), %68,2’i Relapsing-Remitting MS (RRMS) (n=45), %9,1’i Sekonder Progresif MS (SPMS) (n=6), %3’ü Primer Progresif MS (PPMS) (n=2), %4,5’i Neuromyelitis Optica Spectrum Disease (NMOSD) (n=3), %3’ü diğer demiyelinizan hastalık (n=2) tanıları ile takipteydi. Ortalama toplam MSQoL-54 puanı 86,79±8,57; ortalama depresyon düzeyi (Beck Depresyon Ölçeği) puanı 10,39 idi. Toplam MSQoL-54 puanı; RRMS hastalarında 88,36±8,54; SPMS hastalarında 81,25±5,78; KİS hastalarında 84,57±10,84; RİS hastasında 75,50; PPMS hastalarında 82,75±6,71; NMOSD hastalarında 83,50±7,05; ve demiyelinizan hastalık tanısı ile takip edilen hastalarda 90,50±2,12 olarak bulunmuş olup; her ne kadar progresif formların yaşam kalite skorları daha düşük saptanmışsa da; klinik tipler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0,281). Ortalama MSQoL-54 puanı, EDSS skorları ≥3 olan hastalarda (n=13) 82,61±5,70; <3 olan hastalarda (n=53) 87,82±8,89 bulunmuş olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,014). Sonuç: Çalışmamızın sonuçları MS hastalarında özürlülük arttıkça, yaşam kalitesinin bozulduğunu göstermektedir. Özellikle bu grup hastalarda medikal tedavilerin yanısıra, uygun MS hemşirelik destek programları ile hastaların yaşam kalitesinin periyodik olarak değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması, kuşkusuz ki hastalığın seyrine olumlu yönde katkıda bulunacaktır.